Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 11 april 2017

Rubbergranulaat milieuvervuiling?

De commotie rondom kunstgrasvelden ligt nog vers in ons geheugen. Ook D66 Purmerend was en is nog steeds bezorgd. Naar aanleiding van een aantal artikelen op onze website (Hoe veilig is kunstgras nu echt? en Sporten op kunstgras nu veilig?) waar we over de gevaren van het zogenoemde rubbergranulaat schreven, en vragen in commissie en raad, kon wethouder Helm van sport melden dat de gemeente Purmerend de adviezen van het RIVM opvolgt. Er zal dus geen actie ondernomen worden richting vervanging van de rubberen korrels door een milieuvriendelijk alternatief. Dit standpunt van het Purmerendse college was alleen gebaseerd op de gevaren voor de spelers. Maar het probleem reikt verder.

Naast de gezondheidsrisico’s voor spelers op kunstgras met rubberkorrels (ook het RIVM spreekt dat uit) wordt namelijk een ander negatief effect van het rubbergranulaat over het hoofd gezien: de milieuschade die ontstaat in de omgeving van het veld zelf en overal waar de rubberkorrels nog meer terechtkomen.

Microplastics

Maar hoe erg zijn die korrels dan, zal menigeen zich afvragen. Behoorlijk erg dus. Tientallen miljoenen gebruikte autobanden liggen op de dik 2000 Nederlandse kunstgrasvelden. En dus ook op de 7 Purmerendse velden van FC Purmerend, Purmersteijn, Wherevogels en Rugbyclub Waterland. De kleine rubbergranulaatkorrels zijn microplastics en komen overal terecht. Via kleding, schoeisel, sportassen en lopen van het veld verdwijnt er jaarlijks ongeveer 500 kg uit de velden en in het milieu. Helaas vergaan de korrels niet en het vuil stapelt zich op in de ecosystemen. Daarnaast vervuilen de korrels (ook die in het sportveld zelf) het grondwater met zink en andere zware metalen. Notabene het RIVM zelf heeft nog in 2014 een rapport geschreven over de bronnen van microplastics en hoe hun aantal tegen te gaan. Ook is er een rapport van de Universiteit Wageningen waarin onderzoek wordt gedaan naar de (negatieve) effecten van microplastics in zee en zoet water. En om aan te geven dat vervuiling geen grenzen kent laat een artikel uit Trouw van februari 2017 zien dat microplastics zelfs terecht komen in de diepste delen van de oceaan.

Autobandenlobby

Het is veel mensen ontgaan, maar notabene de autobandenbranche deed voetbalclubs, waaronder die in Purmerend, het aanbod om de velden te testen op negatieve effecten op het milieu en dus de spelers. Gevalletje van de slager die zijn eigen vlees keurt. Wethouder Helm vermeldde ook dit onderzoek in zijn verdediging, dat de Purmerendse kunstgrasvelden veilig zijn. De uitkomst van het onderzoek van de bandenbranche was natuurlijk geen verrassing…

De vraag die natuurlijk meteen naar boven komt als je beseft waar de rubber korrels vandaan komen: hoezo spelen onze kinderen op vermalen, gebruikte autobanden. Wie verzint dit? Diezelfde autobandenbranche die een plek zocht voor haar afval.
En zo is in Nederland, en wereldwijd, het voetbalveld in feite een vuilstort geworden. Van natuurlijk gras naar chemische korrels: die circulaire economie vlieger wordt hier niet echt opgelaten.

Conclusie

Hoewel het RIVM de conclusie heeft getrokken dat sporten op kunstgras veilig is, blijkt uit twee opmerkingen in het onderzoek dat er ook bij hen twijfel is gerezen en er eigenlijk geen volledig vertrouwen is in het eigen onderzoek. Immers, naast het advies om je na iedere wedstrijd goed te douchen en ervoor te zorgen dat er geen korrels meer in kleding of schoeisel zitten, kwam het RIVM ook met de aanbeveling om de normen bij rubbergranulaat bij te stellen naar de normen die ook worden gebruikt bij consumentenproducten.

Kortom, rubbergranulaatkorrels verdwijnen dus als microplastics in het milieu, vervuilen het grondwater en als klap op de vuurpijl zegt het RIVM dat sporten op kunstgras veilig is, zolang je wel alle troep snel van je afwast.

Reden dat D66 Purmerend het liefst zo snel mogelijk af wil van kunstgrasvelden met rubbergranulaat. Maar ook wij beseffen dat hier een prijskaartje aan vast zit. Een eerste goede stap is daarom dat we als stad afspreken dat er bij de eerstvolgende geplande vervanging van een kunstgrasveld er geen rubber meer wordt gebruikt, maar een natuurlijk alternatief zoals kurk. En dan rest de vraag of we willen afwachten tot een veld aan vervanging toe is, of dat we de vervangingstermijnen naar voren halen.