Steun ons en help Nederland vooruit

zondag 24 januari 2021

In gesprek met Vera Bergkamp over hulphonden in de openbare ruimte

Op 12 augustus stelde Vera Bergkamp, tweede kamerlid voor D66, vragen aan Staatssecretaris Tamara van Ark over de toegang voor hulphonden in openbare ruimtes. Uit de antwoorden op deze vragen bleek dat het weigeren van een assistentiehond discriminatie is. Het is zelfs strafbaar en kan de weigeraar een boete opleveren van maximaal €8.700 of een gevangenisstraf van hoogstens twee maanden.

D66 Fractie assistent Mireille Frerejean ging telefonisch in gesprek met Vera Bergkamp hierover omdat zij zelf, als slechtziende, vaak letterlijk en figuurlijk tegen hindernissen aanloopt .

Assistentiehonden
In Nederland maken veel mensen met een beperking gebruik van assistentiehonden. Zo kennen we hulphonden die kunnen helpen met bijvoorbeeld deuren openen of spullen oprapen. Er zijn geleidehonden die blinden en slechtzienden helpen in het verkeer. En er komen steeds meer buddy- of therapiehonden voor mensen met bijvoorbeeld PTSS of autisme.

Vrije toegang
Gebruikers van assistentiehonden hebben sinds 2016 vrij toegang tot alle gebouwen waar huishonden niet zijn toegestaan. Ook in supermarkten, restaurants, ziekenhuizen, tandartsen of psychiatrische instellingen mogen assistentiehonden mee naar binnen.  Gebruikers van assistentiehonden hebben dus dezelfde rechten als mensen die geen assistentiehond hebben. Dit mag niet teveel ongemak opleveren voor anderen. Maar er zijn bijvoorbeeld vakantieparken die extra schoonmaakkosten rekenen als je je assistentiehond mee wil nemen. Of bedrijven die vinden dat je de hond achter moet laten bij de receptionist. Dit is natuurlijk niet de bedoeling.

Ook zijn er ziekenhuizen die vrijwilligers hebben om gebruikers van assistentiehonden te assisteren tijdens hun bezoek aan het ziekenhuis. Maar het hele idee achter een assistentiehond is dat juist dat de gebruikers een groot deel van hun zelfstandigheid terugkrijgen. Dus zo’n vrijwilliger is een aardige geste, maar er moet geen druk vanuit gaan, zoiets moet geen verplichting zijn.

Er wordt dus nogal verschillend met assistentiehonden omgegaan en dat werkt verwarrend. In de praktijk komt het er zelfs op neer dat 40% van de mensen met een geleidehond regelmatig ergens geweigerd worden1. Mensen met een hulphond overkomt dit zelfs nog vaker.

Hoe dan wel?
Veel bedrijven zijn op zoek naar oplossingen om het mogelijk te maken dat gebruikers van assistentiehonden toch welkom kunnen zijn. Maar vaak worden deze extra maatregelen toch niet als ‘verwelkomend’ ervaren. We zijn er met ons allen nog niet over uit wat exact wel of niet mag. Het wordt tijd dat hier duidelijkheid over komt, zodat iedereen weet wat de afspraken zijn.

Oplossingen
Wat is dan wel een oplossing? In een gesprek met Vera Bergkamp pleitte Mireille voor een universeel pasje voor de gebruiker en een universeel tuig voor de honden. Als elke assistentiehond eenzelfde tuig draagt, worden ze sneller herkend. Er is dan meer duidelijkheid voor bijvoorbeeld tandartsen, kroegbazen en winkeleigenaren, doordat iedere assistentiehond duidelijk herkenbaar is.

Daarnaast wordt met een universeel ‘uniform’ voorkomen dat eigenaren van huishonden zelf een tuig fröbelen, zodat zij hun hond overal mee naar toe kunnen smokkelen. Een huishond heeft een andere opvoeding gekregen dan een assistentiehond. De kans dat de hond zich anders gedraagt dan een assistentiehond is groter, waardoor assistentiehonden een slechte naam kunnen krijgen. Als dat te vaak gebeurt, wordt het lastiger voor gebruikers van (opgeleide) assistentiehonden om hun recht tot toegang te krijgen. Ook is het hoog tijd voor een bewustwordingscampagne op radio, televisie en sociale media.

Assistentiehonden in opleiding
Ook bespraken Vera en Mireille de rechten van assistentiehonden in opleiding. Assistentiehonden moeten in hun puppytijd intensief gesocialiseerd worden. Dit betekent dat ook de puppy’s in opleiding mee moeten in de supermarkt, de tram en het museum. Ze moeten zo veel als mogelijk situaties meemaken die zij als volleerde assistentiehond ook gaan meemaken. Puppy’s die in training zijn om later assistentiehond te worden hebben exact dezelfde rechten als volleerde assistentiehonden. Dat is belangrijk om te weten, omdat ook puppy’s in opleiding regelmatig de toegang geweigerd worden.

De uitkomst van het gesprek is dat Vera Bergkamp hier vervolgvragen over gaat stellen aan de minister en het idee van een universeel pasje en tuig verder gaat uitwerken. Onze fractie volgt deze stappen met belangstelling.